Savudrija — severozapadni vrh Istre sa najstarijim svetionikom na Jadranu

Gde je Savudrija

Savudrija je obalno naselje u severozapadnoj Istri, u sastavu grada Umaga. Smeštena je na rubu Savudrijskog poluostrva. Obala je razvedena i pretežno stenovita, ispresecana malim šljunčanim plažama. Vegetacija je mediteranska i puna lovora, palmi, zimzelenog žbunja, pinija i čempresa. Prema popisu iz 2021. godine ima 195 stanovnika, a 2011. imala ih je 253. Rt Loko u Bašaniji najzapadniji je rt Hrvatske.

Istorija

Područje je naseljeno još od neolita. Rimsko pristanište i danas je očuvano, a u okolini su značajna rimska nalazišta, među njima rimska tvrđava na poluostrvu. Selo se u pisanim izvorima pominje u drugoj polovini 12. veka. Od 13. veka bilo je deo opštine Piran, a kao datum pripajanja toj opštini izvor navodi 18. februar 1893. Opština Savudrija osnovana je 1947, a 1954, kada je ukinuta Slobodna teritorija Trsta, pripojena je Hrvatskoj.

Prema narodnoj etimologiji, italijansko ime Salvore znači „spašeni kralj”, a vezuje se za krvavu bitku u 12. veku u kojoj je spašen kralj.

Svetionik

Svetionik je najstariji u Hrvatskoj i najstariji aktivni svetionik na Jadranu, a nalazi se na severnom kraju istarskog poluostrva, blizu granice sa Slovenijom. Izgradnja je počela u martu 1817, a prvi put je upaljen u aprilu 1818, u prisustvu austrijskog cara Franje I, koji ga je finansirao preko akcijske emisije Trščanske trgovinske komore. Prvobitno je bio visok 19 metara, a krajem 19. veka nadograđen je na današnjih 29 metara, pa je i najseverniji u Hrvatskoj.

U početku je korišćeno osvetljenje na ugljeni gas. Bio je to prvi svetionik na svetu projektovan i korišćen na taj način, ali je zbog problema brzo zamenjen naftnim sistemom. Od 2021. godine svetioničar Mario Milin Ungar peti je čuvar iz porodice Ungar na tom mestu.

Stanovništvo

Prema poslednjem austrijskom popisu iz 1910. skoro 79% stanovnika govorilo je italijanski, a 14% slovenački. Prvi etnički popis 1945. zabeležio je 54% Hrvata, 30% Italijana i 14% Slovenaca. Posle Pariskog mirovnog ugovora iz 1947. mnogi Italijani odselili su u Italiju. Danas se većinom govori hrvatski, uz malu italijansku manjinu, a većina topografskih oznaka je dvojezična.

Ribarska baština i vetar

Savudrija nema pravi glavni trg, ali ima drevnu luku. Privreda se zasniva na ribarstvu i turizmu, a prvi turizam koji se ovde razvio bio je zdravstveni, zbog povoljne klime. Kulturnu baštinu čine savudrijska batana, način veslanja i tehnika ribolova „a fogo” uz svetiljku. Vetrovi su stalni, a tramontana je veoma jaka. Zato je područje, gde se susreću tri vrste vetra, popularno među jedriličarima na dasci. U avgustu se održava tradicionalna proslava Savudrijska noć.

Put iz Srbije

Prema našim izmerenim rutama, od Beograda do Savudrije je 660 km, oko 7 sati vožnje, a iz Novog Sada 626 km, oko 7 sati. Po zvaničnoj statistici, mesec sa najviše noćenja u Istarskoj županiji bio je avgust, 8,0 miliona noćenja, a sa najmanje januar, 130 hiljada noćenja. Šire o sezoni čitajte u vodiču Kada je gužva u Hrvatskoj — noćenja turista po mesecima u 2025. godini. Pregled ostalih istarskih mesta nalazi se u vodiču Istra — klima po mesecima, sezona gužve i dužina puta do mesta na poluostrvu.

Polazak iz Beograda je u 23:00, a iz Novog Sada u 22:00. Prevoz iz Beograda do Savudrije košta 85 € u jednom smeru i 160 € povratno. Cenu prevoza iz Novog Sada do Savudrije potvrđujemo pri rezervaciji.

Šta još obići u blizini

Putovanje se lako povezuje sa susednim mestima: iz istih polazišta vozimo i do Minibus prevoz Beograd – Umag, Prevoz putnika Novi Sad – Buje i Kombi prevoz Beograd → Novigrad. Vodiči o tim mestima su Umag — najzapadniji grad Hrvatske, od rimskih vila do Croatia Opena, Buje — grad na brdu zvan „stražar Istre”, sa starim jezgrom i vinogradima i Novigrad — nekadašnje sedište biskupije, srednjovekovne zidine i mletačka loža na zapadu Istre.

Sva odredišta u okolini Savudrije navedena su na stranici Prevoz putnika Beograd – Istra, a za polazak iz Novog Sada pogledajte Kombi prevoz Novi Sad → Istra. Pregled svih hrvatskih odredišta nalazi se na stranici Kombi prevoz za Hrvatsku, a opšte informacije za celu zemlju u vodiču Putovanje u Hrvatsku iz Srbije — dokumenta, granica i šta sme da se prenese.

Kombi od vrata do vrata do Savudrije

Dolazimo po vas na dogovorenu adresu i vozimo vas direktno do cilja — bez presedanja i bez čekanja na stanici. Vozimo svakog dana, u oba smera — i polazak iz Srbije i povratak nazad su garantovani i ne otkazuju se sa naše strane, bez obzira na broj putnika. Prevoz se plaća direktno vozaču — nije potrebna akontacija niti plaćanje unapred. Ponudu za ovaj grad nalazite na stranama Kombi prevoz putnika Beograd → Savudrija i Minibus prevoz Novi Sad – Savudrija.